Bankowość islamska - bank funkcjonujący zgodnie Koranem

Gdy ludzie po raz pierwszy słyszą termin bankowość islamska, zazwyczaj reagują uśmiechem i niedowierzaniem. Istnieje jednak taka forma działalności banku, która zasadniczo różni się od modelu który znamy z codziennego życia.

Termin bankowość islamska dotyczy systemu bankowego, jaki funkcjonuje w krajach arabskich. Tradycja tego typu działalności sięga VI wieku n.e.  Pierwszy bank tego typu powstał w Egipcie w 1963 r. i co ciekawe funkcjonuje do dziś. Do jego głównych zadań należą:

• obrót towarami po cenach niższych niż rynkowe,
• wspieranie społeczeństwa (nieoprocentowane pożyczki, renty dla potrzebujących),
• zbiórka datków przekazywanych potrzebującym.

Bankowość islamska funkcjonuje według islamskiego prawa zwanego Szaria. System ten opiera się na Koranie oraz sunnie Mahometa. Ponadto Szaria uzupełniona jest o fatwy będące opiniami islamskich przywódców duchownych. W efekcie powstał specyficzny model działalności banku, którego zasady i cele znacznie różnią się od klasycznej wersji.

Podstawową zasadą funkcjonowanie islamskiego banku jest zakaz pobierania opłat nie wynikających bezpośrednio z transakcji. Oznacza to iż bank nie osiąga zysku np. z tytułu udzielonego kredytu. W bankowości islamskiej występuje zakaz stosowania gharar czyli niejasności. Oznacza to iż warunki umowy zawartej pomiędzy klientem a bankiem muszą być jasne i zrozumiałe dla stron. Tak więc islamski bank nie może tworzyć i inwestować w instrumenty pochodne, gdyż są ona uznawane za ryzykowne i noszące znamiona hazardu. Ponadto w bankowości islamskiej występuje zakaz zawierania umów, będących wyraźnie niekorzystnymi dla jednej ze stron. Umowa taka pomimo tego iż jest podpisana dobrowolnie przez strony, nie jest ważna w świetle islamskiego prawa finansowego.

Analizując powyższe zasady bankowości islamskiej samo nasuwa się pytanie jaki jest sens działania takiego banku? Odpowiedź jest bardzo prosta. Bank islamski sprzedaje swoje usługi za kwoty wyższe niż w przypadku instytucji działających na klasycznych zasadach. Dzięki temu zyskuje środki na swoją działalność.

Globalny kryzys wywołał dyskusję na temat przewagi bankowości islamskiej nad znaną nam klasyczną formą. Działalność według zasad moralnych, zakaz korzystania z ryzykownych instrumentów pochodnych oraz wspieranie przedsiębiorczości, to główne powody świetnej sytuacji finansowej krajów arabskich w dobie globalnej recesji. Kryzys pokazał, iż sztucznie tworzony pieniądz nie mający pokrycia w rzeczywistym majątku, powoduje znaczną destabilizację gospodarki. Efekty takiej sytuacji widać obecnie w wielu krajach, które nieumiejętnie dysponowały z sztucznie tworzonych środków finansowych. Oferta banków islamskich staje się bardzo interesująca w kontekście ogólnoświatowej walki z kryzysem. Możliwe że to właśnie banki funkcjonujące według zasad islamu są receptą na kłopoty globalnego sektora finansowego.


Żródło: www.bankier.pl, ceo.cxo.pl, podatki.onet.pl